Traumatizirane bebe i djeca mogu pokazivati agresiju, bol i lažna sadomazohistička ponašanja, kao i odrasli.
Za ponavljanje sadomazohizma u djetinjstvu i kasnijim poremećajima ličnosti mogu se iznijeti tri hipoteze.
- Bol i bolni afekat mogu biti izvor agresije.
- Potreba za kontrolom agresije, koja ima važnu ulogu u razvoju psihičke strukture.
- Zlostavljanje djece i trauma oštećuju fantazije koje se koriste za kontrolu nagona.
U poremećajima ličnosti, kontrola agresije i teškoće u njenom izražavanju predstavljaju ključne tačke.
Za početak psihoanalitičkog okvira, u svrhu razumijevanja (otkrivanja) sadomazohizma, postoje tri osnovne hipoteze.
Prva je da dijete može koristiti svoju mentalnu strukturu kako bi izrazilo agresiju i regulisalo je.
U takvim situacijama, i kroz razvoj nesvjesnih odbrana od agresije, doprinosi se izgradnji ega i superega. Takođe, omogućava se razrješenje konflikata koji, inače, vode stereotipnom ponavljanju agresivnih ponašanja i ometaju razvoj ega i superega, kao i remete njihov razvoj.
Druga hipoteza je da bol i bolni afekti predstavljaju izvor agresije.
Ako se smatra da su izvori agresivnih i seksualnih nagona slični, tada se pod agresijom ovdje podrazumijevaju i seksualni nagoni.
Treća hipoteza je da se psihološki efekti traume, kao i kapaciteti i funkcije fantazija u djetinjstvu i odraslom dobu, moraju što bolje razumjeti i povezati sa sadržajem tih fantazija.
Razumijevanje kompleksne strukture fantazije važno je za integraciju ega i osamostaljivanje.
Kada govorimo o mazohizmu, prvo na šta pomislimo jeste sklonost osobe da fizički ili psihički trpi bol i ideja da iz tih bolova dobija seksualno zadovoljstvo. Mazohizam izgleda kao da je u suprotnosti sa principom zadovoljstva, koji je osnovna karakteristika ljudskog uma i prirode. Zaista, kod nekih mazohista, „fizičku i psihičku bol“ obezbjeđuje seksualni objekat i iz toga se dobija seksualno zadovoljstvo. Zašto čovjek, koji bježi od bola, ide ka bolu?
Da li je bol dobijen u mazohizmu nešto drugačije od bola koji mi definišemo? Zašto čovjek koji bježi od bola počinje da uživa u bolu? Da li je to zadovoljstvo zapravo reakcija na odsustvo zadovoljstva? Da li je to odsustvo zadovoljstva pravi izvor paradoksa? Da li je to patološki metod „nagodbe“ čovjeka koji se suočava sa bolnim realnostima unutrašnjeg i spoljašnjeg svijeta?
U okviru ove teme najpoznatije su mazohističke perverzije. I u psihijatrijskoj literaturi prije Frojda i u psihoanalitičkim istraživanjima, kao i u širim kliničkim studijama, na tome se radilo. Brojni autori i istraživači dali su Frojdu različite perspektive i doprinijeli da on ovu temu detaljno prouči. Frojd je u mazohističkoj seksualnosti naglašavao pregenitalne osobine.
Mazohističke fantazije ili stvarno zadovoljstvo kod muških mazohista doživljavaju se kroz nesvjesno poistovjećivanje sa ženom i ženskom ulogom, pri čemu se pasivne genitalne želje bude i proživljavaju kroz bol i patnju.
U takvim slučajevima, okrutna i nemilosrdna, falusna žena (zapravo muškarac) nalazi se u poziciji onoga ko kažnjava muškarca. Ova mentalna obmana, kroz kažnjavajuću funkciju žene, omogućava da se negira odsustvo ženskog penisa, a dodatno se uklanja opasnost od kastracije. Dakle, žena je istovremeno ona koja kažnjava i aktivna je, bez penisa, ali budući da kažnjava i potčinjava, ona je ujedno i ona koja „ima penis“. Ovdje je borba zapravo napor da se preduprijedi opasnost od kastracije.
Druga ključna tačka u mazohizmu jeste odnos između pasivnosti i mazohizma. Odsustvo aktivacije ponekad upućuje na pasivizaciju. U tom smislu, „nepokretnost“ može biti tačniji opis.
Izvori
Pain, Aggression, Fantasy, and Concepts of Sadomasochism. William I. Grossman, M.D.Originally appeared in 1991 Psychoanal. Q., 60:22-51 – used by permission.
Essentıal Papers on Masochism
