Nakon rođenja, gotovo da nema istraživača koji ne naglašava značaj emocionalnog okruženja koje se formira između majke i bebe, iako se opisi, nazivi i konceptualizacije mogu razlikovati. Spitz, koji je istraživao rani odnos majke i djeteta, ovo emocionalno stanje je definisao kao „emocionalnu klimu“. U tom periodu, pored majčinih fantazija i maštanja o bebi dok je još u stomaku, u toj emocionalnoj klimi ta osjećanja se dodatno obogaćuju, dobijaju nijanse i postaju jednako toliko složenija; i sa tim obogaćenim, „obojenim“ osjećanjima započinje bebin put emocionalnog razvoja, a njihovi tragovi se prate kroz cio život. Emocionalno stanje majke, koje toliko snažno utiče na bebin psihički razvoj, ne samo da hrani bebine afektivne i emocionalne doživljaje, već ako majka u sebi prolazi kroz emocionalne, afektivne ili misaone poteškoće, beba biva pogođena u istoj mjeri, pa čak i mnogo intenzivnije, te se tog uticaja ne može osloboditi tokom života.
U psihologiji i psihoanalizi, koja teorija nije govorila o majci; u psihoanalizi, psihoterapiji i savjetovanju, koji analizant, klijent ili pacijent nije govorio o svojoj majci? Ima li neko ko ne procjenjuje odnos sa majkom, ko o tom odnosu ne govori sa ljutnjom, ljubavlju ili mržnjom? U društvu, religijama, tradicijama i običajima — bez obzira na vjeru ili kulturu — postoji li nešto što ne govori o važnosti majčinog prisustva i njege? Da li je ikada viđeno da se u odrastanju, sazrijevanju i razvoju odrasle osobe kao važan činilac pominje nešto drugo osim majke ili osobe koja brine o djetetu? Ko je majka? Šta je majka? Šta je majčinstvo? Da li se postaje majka? Ili je to instinktivno? Da li je majčinstvo prisutno kod svih žena? Da li biti žena znači isto što i biti majka?
Da li se majčinstvo uči? Postoji li institucija koja uči majčinstvu? Da li postoji knjiga ili predmet koji uči majčinstvu? Da li je majčinstvo znanje? Da li je to akumulacija znanja? Da li je majčinstvo hranjenje? Da li je majčinstvo zaštita? Da li je majčinstvo rađanje? Da li je majčinstvo sudbina? Ili želja? Da li svaka žena želi da bude majka? Postoji li majčinstvo iz nužde? Postoji li majka koja ne voli / ne može da voli svoje dijete? Da li biti majka zahtijeva pripremu? Postoji li savršeno majčinstvo? Ako postoji, šta je ono? Može li beba promijeniti majčinu percepciju majčinstva? Da li majčinstvo zavisi od bebine percepcije? Da li je „biti loša majka“ posljedica bebine želje za savršenom majkom? Da li je to „nevidljiva majka“? Ili beba koja ne može da je vidi?
Prije nego što pređem na raspravu o psihičkoj dimenziji ove teme, nastaviću praveći paralelu između nalaza dobijenih fMR istraživanjima i psiholoških pristupa.
Kod majki životinja koje mnogo ližu svoje mladunce, i kod njihove mladunčadi — ali samo kod ženskih mladunaca — povećava se vezivanje oksitocinskih receptora u MPOA (Francis i sar. 2002), kao i ekspresija estrogenskih alfa receptora na tim oksitocinergičkim neuronima (Champagne i sar. 2003). Dakle, MPOA oksitocinski neuroni su važni ne samo za vezivanje majke za dijete, već i imaju značajnu ulogu u prenošenju stila majčinstva s generacije na generaciju, od majke na kćerku. Tokom trudnoće, estrogen i progesteron aktiviraju moždane regije koje pokreću majčinsko ponašanje i, povećavajući broj oksitocinskih i prolaktinskih receptora, iniciraju majčinsko ponašanje.
Nakon porođaja, povećani nivoi oksitocina i prolaktina održavaju započeto majčinsko ponašanje (de Bono 2003). Kod majki se pred porođaj smanjuje osjetljivost centra za mirise; čak se smanjuje osjetljivost na neprijatne mirise bebe, a to se može doživjeti čak i kao nagrađujuće (Numan i Sheehan 1997).
Kada se majkama pokažu video-snimci i fotografije njihove sopstvene djece, u odnosu na gledanje snimaka druge djece, centri u mozgu povezani sa nagrađivanjem postaju aktivniji (Noriuchi i
sar. 2007; Eşel 2007)
Postoji pozitivna veza između povišenog nivoa kortizola nakon porođaja i osjetljivosti na miris djeteta, kao i pojačanog majčinskog ponašanja (Fleming i sar. 1997). ? Miševi sa visokim stresom tokom trudnoće manje ližu i čiste svoje mladunce. Kod njihovih mladunaca se smanjuju oksitocinski receptori u MPOA i kasnije ne postaju dobre majke (Champagne i Meaney 2006). ? Kod mladunca se kasnije razvija manja inicijativnost i veća osjetljivost na stres (Champagne i Meaney 2006).
U fMR) studijama, dok kod muškaraca kojima se pušta zvuk djetetovog plača nema izraženih promjena, kod žena se bilježi smanjenje aktivnosti u anteriornom cingularnom korteksu i stanje povišene budnosti. A aktivnost je veća kod žena koje imaju dijete (Seifrita i sar. 2003).
