Anoreksija nervoza može duboko uticati na fizičko i mentalno zdravlje pojedinca i dovesti do ozbiljnog pada kvaliteta života. Ako se ne liječi, može uzrokovati teške medicinske probleme, hronične poremećaje, pa čak i povećan rizik od smrtnog ishoda. Društveni standardi ljepote, uticaj medija i individualni psihološki faktori igraju važnu ulogu u sve većoj učestalosti anoreksije nervoze.
Sadržaj
Šta Je Anoreksija Nervoza?
Anoreksija nervoza je ozbiljan poremećaj ishrane koji duboko utiče na fizičko i psihičko zdravlje. Karakterišu je intenzivan strah od gojenja, iskrivljena percepcija tjelesne težine i stalni osjećaj da je osoba gojazna, iako je izrazito mršava. Ovo stanje ukazuje na značajan nesklad između stvarnih tjelesnih mjera i mentalne slike o sopstvenom tijelu. Anoreksija nervoza obično počinje u adolescenciji i javlja se 95% češće kod žena nego kod muškaraca.
Anoreksija nervoza nije samo individualni problem već i stanje oblikovano društvenim normama, porodičnom dinamikom i kulturnim vrijednostima. Povezivanje mršavosti sa ljepotom i uspjehom ima veliku ulogu u razvoju ovog poremećaja. Zato razumijevanje anoreksije nervoze i njeno liječenje zahtijevaju pristup koji obuhvata i pojedinca i njegovo okruženje.
Uzroci Anoreksije Ner voze
Anoreksija nervoza se najčešće javlja između 12. i 18. godine, perioda obilježenog intenzivnim fizičkim i emocionalnim promjenama. Mnogo je češća kod žena – čak 95% više nego kod muškaraca. Jedan od razloga je taj što su žene češće izložene društvenim pritiscima vezanim za tjelesni izgled. Rizik od anoreksije nervoze je veći u srednjim i višim socio-ekonomskim slojevima, posebno u društvima gdje se mršavost poistovjećuje sa ljepotom i uspjehom.
Ovaj poremećaj je češći u profesijama poput manekenstva i baleta. U tim profesijama fizički izgled je veoma naglašen, što stvara snažan pritisak da se održi stroga kontrola tjelesne težine. Takođe, zapadnjačka kultura i mediji, koji mršavost predstavljaju kao ideal ljepote, značajno doprinose širenju anoreksije nervoze.
Na individualnom nivou, perfekcionizam, nisko samopouzdanje i težnja ka ispunjavanju očekivanja okoline igraju važnu ulogu u nastanku ovog poremećaja. Tokom adolescencije, konflikti tokom formiranja identiteta i brige vezane za tijelo mogu pokrenuti razvoj anoreksije nervoze.
Koji Su Simptomi Anoreksije Ner voze?
Osobe sa anoreksijom nervozom pokazuju izražen strah od gojenja i iskrivljenu sliku o svom tijelu. Često se podvrgavaju ekstremnim dijetama, izbjegavaju ugljene hidrate i masti, i pokušavaju kontrolisati težinu pretjeranom fizičkom aktivnošću. Česti su pretjerano vježbanje, brojanje kalorija i smanjivanje porcija.
Vremenom, ovi obrasci ponašanja dovode do značajnog gubitka težine. Opasan pad indeksa tjelesne mase ugrožava fizičko i mentalno zdravlje osobe. Pored toga, 30–50% pacijenata doživljava epizode prejedanja, nakon kojih slijedi namjerno povraćanje ili upotreba laksativa kao kompenzatorno ponašanje.
Ovi simptomi ne uzrokuju samo fizičke probleme, već i društvenu izolaciju i emocionalnu nestabilnost. Osobe sa anoreksijom nervozom često se povlače iz društva i postaju sve usamljene.
Psihijatrijski Poremećaji Koji Prate Anoreksiju Nervozu
Anoreksija nervoza se često javlja uz druge psihijatrijske poremećaje. Najčešći prateći poremećaj je depresija. Depresija narušava samopouzdanje i pojačava opsesivne misli vezane za kontrolu težine. Opsesivno-kompulzivni poremećaj je takođe čest među osobama sa anoreksijom nervozom, koje mogu razviti ritualna ponašanja u vezi sa ishranom ili perfekcionističke obrasce.
Anksiozni poremećaji
